Historische Vereniging Moordrecht - logo
Historische Vereniging Moordrecht - logo

Chaos en orde na de bevrijding

In het februarinummer van Moerdregt

In het nieuwe nummer van Moerdregt (februari 2023) gaat redacteur Henk van Kerkhof opnieuw diep in op het levensverhaal van het echtpaar Sien en Wim Sprenger. In de vorige editie verhaalde hij over hun belevenissen voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Nu beschrijft hij hoe het ze verder verging na de bevrijding.

Verder in Moerdregt:

  • ‘Verzet langs het spoor’ – theatervoorstelling in de Dorpskerk
  • Op bezoek bij de Sunlight-zeepfabriek
  • Moordrechtse hulpacties na de watersnood van 1953
  • Eremedailles van Indiëganger Jacob van der Zijden
  • De winkeliers op de middenplaat in de vorige Moerdregt
  • De stoombootdienst Rotterdam-Utrecht over de Hollandsche IJssel
  • De kruidenierswinkel van Dullemeijer aan het Westeinde

Wim Sprengers na zijn Moordrechtse oorlogsjaren

Het Moordrechtse echtpaar Sien en Wim Sprengers was actief in het verzet tegen de Duitse bezetters. In de vorige Moerdregt schreef Henk van Kerkhof uitgebreid over deze hectische en angstige periode. In het nieuwe nummer beschrijft hij de wederwaardigheden van Wim Sprengers als hoofd van de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) in Moordrecht in de jaren ná de bevrijding.

Historische Vereniging Moordrecht - Wim Sprenger, commandant Binnenlandse Strijdkrachten
Aan de werktafel: v.l.n.r. Wim Sprenger, Welmer Kamperman, Frans Vink jr. en Cor Kasbergen. Foto: Ada van Dam-Kasbergen

‘Moffenmeiden’ en NSB-sympathisanten

Samen met o.a. Frans Vink jr., Cor Kasbergen en Welmer Kamperman bewaarde Wim vanuit het BS-kantoor in de K.V.T.-fabriek de orde in het dorp en zette hij een organisatie op voor het verhoren van verdachte personen en het waken over de openbare orde. Ze verhoorden zogenoemde ‘moffenmeiden’ en NSB-sympathisanten, die veelal huisarrest kregen om ze te beschermen tegen de woede van hun dorpsgenoten. Ook de rol van Burgemeester Karel Hendrik Brandt in de oorlog werd onderzocht. Uiteindelijk werd deze berispt voor het ronselen van arbeiders voor de Duitsers en het laten arresteren van een café-eigenaar wegens het stiekem luisteren naar de Engelse radio.

Historische Vereniging Moordrecht - burgemeester Karel Hendrik Brandt
Karel Hendrik Brandt was burgemeester van Moordrecht van 1936 tot 1952.

Wim Sprenger wordt burgemeester

Later sprak Wim Sprenger als officier-fiscaal in Gouda recht over NSB-ers en andere ‘foute’ streekgenoten. In 1947 verhuisde het gezin naar Geervliet, waar Wim burgemeester werd van Geervliet en Heenvliet. Vervolgens droeg hij veertien jaar de ambtsketting in Oostvoorne. Na tien jaar burgemeesterschap van Texel ging hij in 1978 met pensioen. Samen met Sien bracht hij zijn pensioenjaren door in de Achterhoek. Wim overleed in 1988. Sien volgde in 2014, op 101-jarige leeftijd.

‘Verzet langs het spoor’

Het verhaal van de familie Sprenger inspireerde theatermaker Jan-Tjeerd de Jong van ‘Theater voor iedereen’ tot een theatervoorstelling onder de naam ‘Verzet langs het spoor’. De voorstelling wordt op donderdag 4 mei opgevoerd in de Dorpskerk aan het Kerkplein. Aanvang: 21 uur. De toegang is gratis.

In actie na watersnoodramp

Na de watersnoodramp van 1 februari 1953 kwamen ook diverse Moordrechtenaren in actie om hulp te bieden aan de getroffenen. Piet Buchner en Jaap Waasdorp beschrijven de belevenissen van een tiental vrijwilligsters van de Nederlands Hervormde Vrouwen Vereniging Moordrecht (NHVVM) tijdens hun verblijf in Nieuwe Tonge, waar ze een week lang hielpen bij het opruimen en schoonmaken van de zwaar van de beschadigde woningen. In Stavenisse hielp een groep Moordrechtse schilders mee bij het schilderwerk van de prefab-noodwoningen aldaar.

Historische Vereniging Moordrecht - huisvrouwen in actie watersnoodramp 1953
Opruimen en dweilen in Nieuwe Tonge. Op de foto o.a.: mevr. Tuijnder-Clay (linksboven) en 2e van rechts mevr. Hiltje Vermeer-Tabak.

Eremedailles van Jacob van der Zijden

Recent ontving de Historische Vereniging Moordrecht een schenking van medailles en eretekens van het Koloniale Leger Oost-Indië in de periode 1886-1902 van Jacob van der Zijden (1865-1949). Hierop dook Jaap Waasdorp in de archieven om meer te weten te komen over de ‘man achter de medailles’.

Als vrijwillige cavalerist nam Jacob deel aan diverse veldtochten, waarvoor hij werd geëerd met verschillende medailles. In 1902 keerde hij gewond terug naar Nederland, waar hij aan de slag ging als boerenarbeider. Met zijn vrouw Emmigje Rietveld woonde hij aan het Westeinde.

Boze veerbaas dwarsboomt stoombootdienst

In 1868 verscheen in de Goudsche Courant een artikel over Rederij Estafette uit Oudewater, die een stoombootdienst onderhield over de Hollandsche IJssel tussen Rotterdam en Utrecht. Het verslag was geschreven door een bootreiziger die zich had opgewonden over het onnodige oponthoud onderweg bij Moordrecht. De boot moest hier verplicht aanleggen om daar passagiers op te pikken, maar die handeling werd bemoeilijkt door de Gouderakse veerpont die in de weg lag. De veerbaas deed dat bewust, omdat hij een zakelijk geschil had met de Rederij Estafette.

Historische Vereniging Moordrecht - aanlegsteiger 'Goudse Boot' bij café De Harmonie.
De aanlegsteiger van de ‘Goudse Boot’ bij Café De Harmonie. Uitg. A. Bogaard Moordrecht.

Kruidenierszaak Dullemeijer aan het Westeinde

Het februarinummer van Moerdregt besluit met een artikel over de kruidenierszaak van Arie en Nel Dullemeijer aan de IJsseldijk (Westeinde 135). In eigen woorden vertellen Arie en Nel over de vier jaar (1961-1965) dat ze hier hun woonden en werkten. De kleine winkel was voor het echtpaar een springplank naar een grotere zaak. In 1965 kwam die wens uit. In dat jaar verhuisden ze naar de Westringdijk, op de plek waar nu de snackbar staat. Het pand aan het Westeinde werd verbouwd tot woonhuis.

Historische Vereniging Moordrecht - Arie Dullemeijer voor zijn Kruideniers winkel in het Westeinde 1961
De kruidenierswinkel aan het Westeinde.

Wilt u voortaan geen verhaal meer missen? Word dan snel lid van de Historische Verenging Moordrecht. U ontvangt het magazine dan voortaan automatisch drie keer per jaar gratis in de bus.

> Lid worden

Blijf op de hoogte, meld u aan voor de nieuwsbrief!

Diapresen­tatie
op maat

Over de historie van Moordrecht
Historische Vereniging Moordrecht - logo

Historische Vereniging Moordrecht

Opgericht in 1993

RSIN-nummer: 8028.05.334

Corr. adres: West-Ringdijk 7b, 2841LV Moordrecht

Bezoekadres: Westeinde 1, 2841BN Moordrecht

info@historischevereniging­moordrecht.nl

Oudheidkamer Het Weeshuis

Museum voor lokale historie en tevens bestuurs- en archiveringruimte.

Open: elke 2e zaterdag van de maand van de maand van 13.30 tot 16.30 uur.

Adres: Westeinde 1, 2841 BN Moordrecht (ingang achterom).